Chi cục trồng trọt và bảo vệ thực vật thành phố Hồ Chí Minh
Quản lý rệp vảy đỏ (Aonidiella aurantii) gây hại trên cây bưởi
Thứ tư - 21/10/2026 05:24
| Rệp vảy đỏ (Aonidiella aurantii) là loài côn trùng chích hút gây hại trên cây có múi như cam, chanh, bưởi, có thể xuất hiện tại các vùng trồng cây có múi ở TP. Hồ Chí Minh. Rệp vảy đỏ thường tập trung thành từng đám trên thân, cành, lá và trái để chích hút nhựa cây, làm cây suy yếu, sinh trưởng kém. Khi mật số cao làm giảm khả năng quang hợp, ảnh hưởng đến sự phát triển và chất lượng trái. Nếu không được phát hiện và quản lý kịp thời, rệp có thể phát sinh với mật số cao, gây thiệt hại đáng kể cho toàn vườn cây. Đặc điểm nhận dạng Rệp vảy đỏ có lớp vảy che phủ gần tròn, kích thước nhỏ, màu nâu đỏ đến đỏ cam; rệp bám chặt trên lá, cành và vỏ trái. Cần quan sát kỹ mặt dưới lá, cành và bề mặt trái để phát hiện sớm. Triệu chứng gây hại Rệp vảy đỏ thường gây hại trên nhiều bộ phận của cây bưởi như thân, cành, lá, và trái. Rệp dùng vòi chích hút để lấy dịch dinh dưỡng của cây. Khi mật số thấp, mức độ gây hại có thể chưa biểu hiện rõ, nhưng nếu mật số gia tăng, rệp tập trung thành từng ổ trên cành, lá hoặc trái, làm cây suy yếu. Mật số rệp cao làm ảnh hưởng đến hoạt động quang hợp và quá trình sinh trưởng của cây. Trên lá: Rệp chích hút làm xuất hiện vùng vàng quanh vị trí gây hại; khi mật số cao, lá có thể vàng và rụng, làm giảm khả năng quang hợp. Trên thân, cành: Rệp tập trung chích hút khiến cành sinh trưởng kém, có thể khô cành khi bị hại nặng kéo dài. Trên trái: Rệp bám trên vỏ, gây các đốm đổi màu, làm giảm giá trị thương phẩm.  Hình 1: Hình ảnh rệp vảy đỏ gây hại trên cành và trái bưởi Tập tính sinh sống và gây hại Rệp non mới nở có khả năng di chuyển. Sau khi tìm được vị trí thích hợp trên thân, cành, lá hoặc trái, rệp sẽ cố định cơ thể, bắt đầu chích hút và phát triển qua các giai đoạn. Trong quá trình phát triển, rệp tiết sáp tạo thành lớp vảy bảo vệ cơ thể. Rệp non mới nở có thể phát tán theo gió, tiếp xúc giữa các tán cây hoặc qua việc vận chuyển vật liệu cây trồng bị nhiễm. Rệp có thể phát triển mạnh trong điều kiện khô nóng, nhất là tại các vườn ít được chăm sóc, kiểm tra. Giai đoạn rệp non mới nở là thời điểm cần đặc biệt quan tâm trong công tác quản lý, bởi đây là giai đoạn rệp còn di động và dễ phát tán sang các bộ phận khác của cây hoặc cây bên cạnh. Do đó, thăm vườn thường xuyên và phát hiện sớm các ổ rệp là biện pháp rất quan trọng để khoanh vùng, xử lý khi mật số còn thấp và hạn chế sử dụng thuốc hóa học trên diện rộng. Biện pháp phòng trừ Biện pháp canh tác: Thăm vườn thường xuyên để phát hiện sớm rệp vảy đỏ gây hại. Cắt bỏ và thu gom cành, lá bị nhiễm nặng để xử lý phù hợp; không tự ý cắt bỏ hàng loạt trái đang phát triển. Cắt tỉa cành già, cành sâu bệnh, cành mọc quá dày nhằm tạo độ thông thoáng cho vườn cây. Bón phân cân đối, hợp lý giúp cây sinh trưởng khỏe, có sức chống chịu với rệp. Quản lý đọt non và dinh dưỡng cân đối theo tình trạng sinh trưởng của vườn; tránh bón thừa đạm làm tán cây rậm rạp. Tưới đủ nước trong mùa khô để cây sinh trưởng tốt; có thể rửa nhẹ các vị trí rệp tập trung nếu phù hợp, tránh phun nước áp lực cao gây tổn thương cây và phát tán rệp. Biện pháp sinh học: Duy trì thảm thực vật hợp lý và bảo vệ thiên địch như bọ rùa, ong ký sinh; hạn chế phun thuốc phổ rộng không cần thiết. Không mặc nhiên xem kiến là thiên địch của rệp vảy đỏ. Biện pháp hóa học: Chỉ xem xét sử dụng thuốc bảo vệ thực vật khi rệp phát sinh ở mức cần xử lý và các biện pháp khác không đạt hiệu quả. Lựa chọn thuốc có tên trong Danh mục thuốc bảo vệ thực vật được phép sử dụng tại Việt Nam, đúng cây trồng và đối tượng phòng trừ ghi trên nhãn; không tự phối trộn dầu khoáng, chất hỗ trợ với thuốc nếu nhãn không hướng dẫn. Một số loại thuốc có hoạt chất như: Spirotetramat, Sulfoxaflor, Profenofos, Buprofezin, Abamectin, Emamectin,....để phun trừ rệp. Ưu tiên xử lý đúng thời điểm rệp non mới nở; nếu cần phun lặp lại, tuân thủ nhãn và luân phiên nhóm cơ chế tác động phù hợp để hạn chế kháng thuốc. Lưu ý: + Khi phun, hướng vòi phun đến vị trí rệp bám trên cành, lá và trái, bảo đảm độ phủ theo hướng dẫn trên nhãn; không dùng áp lực nước quá mạnh gây hư hại cây. + Tuân thủ nguyên tắc 4 đúng, thời gian cách ly, trang bị bảo hộ lao động; không phun khi gió mạnh hoặc gần thời điểm thu hoạch. Rệp vảy đỏ là đối tượng dịch hại có khả năng gây ảnh hưởng lớn đến sinh trưởng, năng suất và chất lượng trái bưởi nếu không được quản lý kịp thời. Do lớp vảy dày bảo vệ bên ngoài, việc tiêu diệt chúng sẽ trở nên rất khó khăn nếu để dịch hại bùng phát trên diện rộng. Vì vậy, việc thường xuyên thăm vườn, phát hiện sớm giai đoạn rệp non còn di động và áp dụng các biện pháp quản lý phù hợp có ý nghĩa quan trọng trong việc hạn chế sự phát sinh, gây hại của rệp, góp phần duy trì sinh trưởng, năng suất và chất lượng trái bưởi, đồng thời tối ưu hóa chi phí sản xuất cho nhà vườn./. |
Nguồn tin: Dương Thị Thu Sương -Trạm Trồng trọt và Bảo vệ thực vật Khu vực số 6
Tags: rệp vảy đỏ
Ý kiến bạn đọc
Bạn cần đăng nhập với tư cách là Thành viên chính thức để có thể bình luận
Những tin cũ hơn
Liên kết website
- Tổng lượt truy cập 25,814,306
Bạn đã không sử dụng Site, Bấm vào đây để duy trì trạng thái đăng nhập. Thời gian chờ: 60 giây