Chi cục trồng trọt và bảo vệ thực vật thành phố Hồ Chí Minh
Chuyển đổi số trong hướng dẫn thủ tục hành chính ngành trồng trọt và bảo vệ thực vật Thành phố Hồ Chí Minh
Thứ hai - 21/09/2026 21:50
Chuyển đổi số trong hướng dẫn thủ tục hành chính ngành trồng trọt và bảo vệ thực vật Thành phố Hồ Chí Minh Trong bối cảnh Trung ương, Thành phố quyết liệt đẩy mạnh số hóa dịch vụ công, việc đổi mới phương thức tiếp cận thông tin hành chính đang trở thành bài toán cốt lõi. Sáng kiến “Ứng dụng công nghệ số trong tuyên truyền, hướng dẫn thủ tục hành chính lĩnh vực trồng trọt và bảo vệ thực vật” đã tạo ra một bước đột phá, chuyển hóa những văn bản pháp lý thành các sản phẩm truyền thông trực quan, lấy người dân và doanh nghiệp làm trung tâm phục vụ. * Nút thắt từ thực tiễn quản lý chuyên ngành Hiện nay, Chi cục Trồng trọt và Bảo vệ thực vật Thành phố Hồ Chí Minh đang tham mưu giải quyết 41 thủ tục hành chính thuộc 05 lĩnh vực chuyên ngành: Trồng trọt, bảo vệ thực vật, giao thông vận tải, quản lý chất lượng nông lâm sản và thủy sản, tiêu chuẩn đo lường chất lượng. Trong đó, 41/41 thủ tục được phân cấp, phân quyền thực hiện. Điều này đặt ra áp lực rất lớn cho cơ quan quản lý trong việc truyền tải các quy định đến đối tượng thực hiện. Theo phương thức truyền thống, các quy định về điều kiện thực hiện thủ tục hành chính, thành phần hồ sơ hay quy trình thực hiện chủ yếu được công khai dưới dạng các văn bản quy phạm pháp luật. Những tài liệu này thường có dung lượng lớn, chứa đựng nhiều thuật ngữ chuyên môn sâu mang tính học thuật cao. Đối với người dân, phần lớn là nông dân, chủ trang trại, hợp tác xã và các doanh nghiệp vừa và nhỏ, việc tra cứu và thấu hiểu chính xác các văn bản này là một rào cản không nhỏ. Thực tế thời gian qua cho thấy, sự thay đổi, bổ sung liên tục của các quy định pháp luật khiến nhiều tổ chức, cá nhân lúng túng khi chuẩn bị hồ sơ. Hệ quả là tỷ lệ hồ sơ nộp lên bị sai sót, thiếu minh chứng diễn ra thường xuyên. Ở chiều ngược lại, đội ngũ công chức tiếp nhận phải dành một quỹ thời gian rất lớn để giải thích, hướng dẫn thủ công qua điện thoại hoặc tại bộ phận một cửa. Phương thức này vừa thiếu tính đồng bộ, vừa gây lãng phí nguồn lực lao động của cơ quan nhà nước. * Trực quan hóa thông tin: Lời giải từ công nghệ số Nhận diện rõ những “điểm nghẽn” đó, giải pháp ứng dụng công nghệ đa phương tiện (multimedia) đã được xây dựng và đưa vào thực tiễn nhằm tái cấu trúc toàn diện quy trình cung cấp thông tin hành chính. Cốt lõi của giải pháp là việc “hình ảnh hóa” và “video hóa” toàn bộ quy trình nghiệp vụ, chia nhỏ thành hai cấu phần bổ trợ chặt chẽ cho nhau. Thứ nhất là hệ thống Infographic trực quan hóa dữ liệu hành chính: Thay vì bắt người dân phải đọc, nghiên cứu hàng chục trang văn bản, giải pháp tiến hành cô đọng toàn bộ thông tin của mỗi thủ tục hành chính vào một trang đồ họa duy nhất. Với màu sắc phân cấp rõ ràng và các biểu tượng (icon) minh họa sinh động, người dân có thể nắm bắt ngay lập tức các thông tin cốt lõi: Cần chuẩn bị giấy tờ gì? Nộp ở đâu? Phí, lệ phí bao nhiêu? Thời hạn giải quyết trong bao lâu? Đặc biệt, trên mỗi Infographic đều được tích hợp sẵn mã QR Code. Người dân chỉ cần dùng điện thoại quét mã là hệ thống sẽ tự động điều hướng thẳng đến trang nộp hồ sơ trực tuyến. Thứ hai là hệ thống Video ngắn hướng dẫn thao tác thực tế: Để xóa bỏ hoàn toàn sự lúng túng của người dân khi thao tác trên máy tính, các video clip ngắn với thời lượng từ 2 đến 5 phút đã được xây dựng. Các video này áp dụng hình thức quay màn hình thực tế (screen-recording) kết hợp giọng đọc thuyết minh rõ ràng, giả lập chính xác từng bước điền thông tin, đính kèm tài liệu số và bấm nút nộp hồ sơ trên cổng dịch vụ công. Người dân chỉ cần xem và “bắt chước” làm theo là có thể hoàn thành việc nộp hồ sơ trực tuyến một cách dễ dàng mà không cần có trình độ công nghệ thông tin chuyên sâu. *Hướng đi bền vững cho một nền hành chính phục vụ Việc triển khai giải pháp này không chỉ đơn thuần là thay đổi hình thức tuyên truyền, mà là sự thay đổi sâu sắc về tư duy quản lý: Chuyển từ “cung cấp những gì cơ quan nhà nước có” sang “cung cấp những gì người dân cần theo cách dễ tiếp cận nhất”. Về mặt kinh tế - xã hội, mô hình giúp cơ quan nhà nước cắt giảm tối đa chi phí in ấn tài liệu, tờ rơi hướng dẫn bằng giấy. Đối với người dân và doanh nghiệp, việc hiểu đúng, làm đúng ngay từ lần đầu tiên giúp họ tiết kiệm tối đa thời gian và chi phí đi lại để bổ sung hồ sơ, sửa đổi hồ sơ nhiều lần. Về mặt quản lý, bộ công cụ này giúp chuẩn hóa nội dung hướng dẫn trong nội bộ cơ quan. Tất cả công chức đều thống nhất một quy trình giải thích, tránh tình trạng mỗi người hướng dẫn một kiểu. Khi áp lực giải thích thủ công được giảm tải, công chức có nhiều thời gian hơn để tập trung vào công tác chuyên môn, nâng cao tốc độ và chất lượng thẩm định hồ sơ, từ đó đẩy nhanh tỷ lệ tiếp nhận dịch vụ công trực tuyến toàn trình của đơn vị. Sáng kiến ứng dụng công nghệ số trong tuyên truyền, hướng dẫn thủ tục hành chính lĩnh vực trồng trọt và bảo vệ thực vật là một minh chứng sống động cho việc ứng dụng công nghệ để giải quyết các bài toán sát sườn của đời sống. Giải pháp không chỉ giúp tháo gỡ những nút thắt trong công tác cải cách hành chính ngành nông nghiệp nói chung và lĩnh vực trồng trọt - bảo vệ thực vật nói riêng, mà còn góp phần quan trọng trong việc xây dựng một hình ảnh cơ quan nhà nước hiện đại, minh bạch, đồng hành và hết lòng phục vụ người dân, doanh nghiệp trong kỷ nguyên số./.